1. YAZARLAR

  2. Yusuf Haseki

  3. Oryantalist işler bunlar!
Yusuf Haseki

Yusuf Haseki

Oryantalist işler bunlar!

A+A-

Türkiye de bugün itibariyle; Ziraat Fakültelerinden her yıl 4000 öğrencinin Ziraat Mühendisi olarak mezun olduğunu, Devletimizin her yıl sadece 100 (YÜZ) Ziraat Mühendisini İstihdam edebildiğini, 40 - 45 bin arası Mühendisimizin işsiz olduğunu, ya da alakasız işlerle iştigal ettiği gerçeği unutulmadan bu çok kısa özet okunmalıdır)

1-tutun-1.jpg

ZİRAİİ BİR ÜRÜNÜMÜZ; TÜTÜN

Tütün'ün Anadolu İle İlk Tanışması

16'yy. son yıllarında Cenevizliler İstanbul a getirmişler ve ' Sağlık için faydalı bir ot ' olarak tanıtılarak halka sevdirilmiş.

O dönem halk arasında bir Tütün çubuğu sahibi olmak çok itibarlı imiş. Herkes Çubuk sahibi olmanın peşine düşmüş.

1649 da Şeyhülislam Bahai Efendinin "Tütün Mubahtır" Fetvası ile halk Tütünle iyice tanışmaya başlamış…

Talep çok artınca Tütün Anadolu'da ekilerek ilk yerli tütün ziraatı de 17'yy.da başlamış.

1-tutun-2.jpg

18'yy. OSMANLILARINDA TÜTÜN EKİMİ

İlk olarak Osmanlı toprakları olan Makedonya, Kırcaali, Yenice de başlatılan Tütün ekimi,

Anadolu'da Bursa, Avunya, (*) Söke, Foça ve Akhisar da sürdürülmüş. 18'yy sonlarına gelinirken Osmanlı tütünü Dünyada çok aranan, Aromasıyla çok beğenilen bir tütün olmaya başlamış…

Dünyadaki adıyla Oryantal Tütün, Amerika’daki Puro üreticileri için çok değerli olmaya başlamış.

Dünya piyasalarında o kadar kıymetli ve pahalı bir ürün olmuş ki; Köylü çok iyi para kazanıyor, Devleti Aliye çok güzel vergi alıyor… 

Halk arasında da tüketimi çok artmış , Evlerde  'Misafir Sigarası' modası o dönem başlamış..

Peki, ne olmuş da, köylü zenginlik yolundan alıkonulmuş? Buyurun okuyun.

1-tutun-3.jpg

SİHİR BOZULUYOR, REJİ ŞİRKETİ KURULUYOR!

1883 yılına gelindiğinde Osmanlı Devletinin dış borçlarına karşılık kurulan, ' Müşterek Menfaa İnhisar-i Duhanı-i Devlet-i Aliyye-i Osmaniye ' halkın bildiği adıyla REJİ şirketi, Tütünün toplanması, tartımı, stoklanması ve tabii ki fiyatlandırmasından sorumlu kılınıyor. Tüm değerlendirmeleri kendi lehine yontarak, köylünün kendi kullanımı için bir miktar saklamasına dahi izin vermiyor.

Hollandalı, Belçikalı, İngiliz Tüccarlar İstanbul a karargâh kurmuşlardır. Tabii ki REJİ'nin bu ağır uygulamaları, kaçakçılığa sebep oluyor...

Şirket kaçakçılarla mücadele adına, yani Anadolu köylülerine karşı OSMANLI ALİYE den kendi kontrolünde olmak kaydı il "KOLLUK GÜCÜ" kurulmasını talep ediyor…

Osmanlı devleti kabul ediyor ve

Kurulan bu kolluk gücü on binlerce cana mal olan silahlı bir mücadele başlatıyor...

Ölen canlar Osmanlı köylüleridir... Öldürenler, Şirket adına , Osmanlı Kolluk güçleri!!!

1-tutun.jpg

CUMHURİYET KURULUYOR…

Cumhuriyet in kurulması ile birlikte Mustafa Kemal Atatürk, Duyunu Umumiye idaresi ile kurulan REJİ şirketini Lağvettiriyor. Tütün ile ilgili her türlü düzenleme İnhisarlar İdaresi ( TEKEL ) yetkisine bırakılıyor.

1924, 1930, 1938 yıllarında yasal ve kurumsal düzenlemelerle Tütün Ziraatı ve satışı yaklaşık 500 bin ailenin bu üründen geçinmesini sağlıyor…

Taaaa... Ki 2000’li yıllara kadar…

 

GELİYORUZ 2002 YILINA

4733 sayılı yasa ile TEKEL lağvediliyor. (özelleştirme)

Üretime kota konuyor.

Tütün piyasası Tamamen Uluslararası şirketlerin hâkimiyetine geçiyor.

Şirketler İstediği fiyatlardan piyasa belirliyor...

Artık, Piyasayı tamamen uluslararası şirketler kontrol ediyor.

Mesela 2018 de bir kilo maliyeti köylüye 15.25 TL olan Tütüne 16.70 TL fiyat biçilebiliyor.

1500 kilo ekebilen bir aile bu kazanç ile yaşayabilir mi?

2002 de kayıtlı Tütün ziraatı yapan çiftçi aile sayısı 405 bin iken,

Şirketlerin acımasız piyasa koşulları nedeniyle, para kazanamadıkları, geçinemedikleri için topraklarını terk edip şehirlere göçüyor…

Bugün dünyanın en kıymetli tütünü olan oryantal tütün ziraatı ile uğraşan sadece 50 bin aile kalmış durumda...

 

SİGARA SAĞLIĞA KESİNLİKLE ZARARLIDIR

Türkiye de en doğru kararlardan biri olan kapalı yerlerde sigara yasağı sonrası 90 Milyar adetlere düşen sigara tüketimi, son yıllarda yeniden yükselişe geçmiş ve 2018 de maalesef 105 milyar adetlere yeniden yükselmiştir.

Bölün 20 âdete bulun yıllık paket sayısını, çarpın son fiyatlarla, Dünyada hala inanılmaz bir cirosu olan dev bir sektör Tütün sektörü.

Sigaraya yapılan  aşırı  zamlar ''Sarımlık Tütün'' piyasasını büyüterek, Çiftçinin Uluslararası Şirketlerin Kontrol alanından çıkarak nefes almasını sağlamakta olduğu anlaşılmaktadır!.. (Kendi belirledikleri fiyatla satabildikleri anlaşılmaktadır )

Yakında o alana yapılacak ''ORYANTAL İŞLER MÜDAHALESİ '' !!! Takdirinizedir…

SONUÇ;

ATATÜRK dönemini tekrar okuyarak takdir etmeniz dilekleriyle...

MUSTAFA KEMAL ATATÜRK GİBİ VATANPERVER, BİR KOMUTAN, BİR CUMHURBAŞKANI CUMA HUTBELERİNDE ANILMAYARAK UNUTTURULABİLİR Mİ?

TARİH VE OLAYLAR ORTA YERDE DURUYORKEN !!!

 

Kaynak; Tütün Eksperleri raporu 2018 / Erhan Afyoncu; Anadolu’da tütünün tarihi / TMMO Ziraat Mühendisleri Odası yayınları

Fotoğraflar: AVUNYA BÖLGESİ Kalkım Kasabası

(*) Avunya: Çanakkale Yenice İlçesi ile Balıkesir Balya ilçesi arası Kaz dağlarının arka tarafındaki bölgenin adıdır.

Önceki ve Sonraki Yazılar