Fotoğrafçı ve Yazar Haluk Uygur, “Başka Bir Açıdan; Adana-Kozan” başlıklı köşe yazısında Kozan’ın il olması tartışmalarını farklı yönleriyle değerlendirdi.
Kozan’ın il statüsü kazanmasının bazı avantajlar sağlayabileceğini belirten Uygur, tartışmanın yalnızca kazanımlar üzerinden değil, Adana’dan ayrılmanın ortaya çıkarabileceği kayıplar üzerinden de ele alınması gerektiğini ifade etti.
Uygur, yazısında şu ifadelere yer verdi:
Kozan il olacak; Feke, Saimbeyli, Tufanbeyli ile birlikte Adana'dan ayrılacak diyorlar. İl olmak bazı kazanımları sağlar tabi ki. Ama bir de tersinden düşünmek gerekmez mi? Yani ayrılıp il olmanın kaybettirdiklerini...
Öncelikle il olmasına rağmen belediyesi büyükşehir olmayacağından; bu Kozan'ın, Adana Büyükşehir Belediyesi'nin, büyükşehir olmasından doğan olanaklarından vazgeçmesi anlamına geliyor. Bundan özellikle Feke, Saimbeyli, Tufanbeyli ilçeleri ve dağlık köyler kötü etkilenecek. Halbuki günümüzde Adana Büyükşehir belediyesi, Adana kentinin ekonomik olanaklarıyla, Toroslardaki en ücra yerlere bile yol, çöp, park, ulaşım gibi hizmetleri götürmekte, şenlikler yapmakta, kültürel hizmetleri desteklemekte... Bunları artık kıt bütçeleriyle hala ilçe olan belediyeler yapmak zorunda kalacak. Kozan'ın kendisi de Adana'nın olanaklarından vazgeçmeye razı olacak.
Kozan'ın doğal sınırlarına bakınca, denizle irtibatı olmayan bir dağ vilayetine dönüşecek. Sadece deniz değil; Adana üzerinden işleyen hızlı tren, otoban gibi olanaklardan birincil olarak yararlanamayan, kuytu bir yer haline gelecek. Bu çok değerli olan dağ ve tarih turizmine de kötü etki yapabilir. Kozan ve Toroslar, gelecek için yapılacak planlamalarını, artık Adanasız yapmak zorunda kalacak. Projelerinde Adana'yla yabancı bir vilayet olarak işbirliği yapmak zorunda kalacaklar. Halbuki şimdi Adana denildiğinde, akla ilk Toroslar gelir, Kozan gelir... Onlar bugüne kadar has Adanalıydı... Adana'dan daha çok Adanalıydı... Artık Adanalı olmaktan vazgeçecekler. Bu kolay mı?
Adana'da büyük üniversiteler var... Hepsi araştırma, geliştirme için projeler yapıyorlar. Artık bu projeler Kozan dışına çıkacak. Üç büyük üniversinin gücünü kullanan, Kozan, Feke, Tufanbeyli ve Saimbeyli, meslek yüksek okulu seviyesinde hizmet almaya başlayacak. Arge çalışmaları bu seviyede kalacak.
Aynı şey sağlık alanında da geçerli. Dünya çapında hastaneler (özel veya devlet) artık Kozanlıların olmayacak. Buralara direk değil, Kozan Devlet hastanesi sevkederse gidebilecekler. Toroslardaki ilçe halkı, önce Kozan'a gelip, vakit geçirdikten sonra Adana'ya sevkedilecekler. Sağlıkta vakit geçirmek ölüm demek.
Adana siyaseti denilince ilk akla Kozan ve Toros Türkmenleri gelir. Adana'nın siyasi temsilinde de Türkmenlerin biçimlenmiş görüşleri çok etkilidir. Bir anlamda sadece kendi yörelerinin değil, tüm Adana'nın temsilinde güçlü bir şekilde yer alırlar. Bu özellikleri yörelerine olumlu etki yapar. Bu siyasal güçten de vazgeçecekler.
Ama en önemlisi Adana ile Kozan; Adana ile Feke, Saimbeyli, Tufanbeyli gerek kültürel, gerek tarihi, gerek ekonomik olarak ayrılmaz bir bütündür. Kozanlılar Adanalı olmaktan, Adanalıyım demekten vazgeçebilir mi? Adanalı da kendini Kozan olmadan tam Adanalı sayabilir mi? O zaman Toroslar'da verilen milli mücadele kimin mücadelesi olacak? Toros dağları ovasız düşünülebilir mi? Tarih boyunca kışları ovaya inip, yazları yaylaya çıkan yörükler parçalanmış olmayacak mı? Bir kısmı yaylasına, öbür kısmı ovasına yabancı sayılmayacak mı?
Günümüzde Adana'da, Kozan'dakinin en az dört misli Kozanlı yaşamakta. Sayıları şehirin nüfusunda yüzbinleri tutan Kozanlı hemşerilerimiz, artık Adana'ya dışarıdan göçmüş, göçmen durumuna mı düşecek? Yüreğiniz kaldırır mı bunu? Bir Adanalı olarak benim gönlüm bu travmayı taşıyamaz. Yılların hemşehrisine başkası diye bakamam. Onlar da Adanalı olmaktan vazgeçerler mi bilmiyorum!
Merkezden kültürel, ekonomik ve mesafe olarak uzak olan yerlerde yeni il olma çabaları olabilir. Örneğin Anamur... Mersin'e de Antalya'ya da uzak. Anamur il olabilir. Ama Adana, Kozan ve Toroslardaki ilçeler, birbirine et-tırnak gibi yakınlar, ayrılamazlar. Ben sabah kalkıp kahvaltımı Toroslardaki bir mekanda yapıp geri geliyorum. Nasıl ayrılacağım Toroslardan?
Bu durumda bölünmek; küçülmek anlamına geliyor. Başta Kozan, beraberinde Adana küçülüyor. Birleşip büyüyeceğimize, ayrılıp küçülmeyi istemek akılcı mı bilmiyorum. Yani bir de beka sorunu var!