Milli Emniyet Hizmeti Riyaseti’nin İzmir teşkilatı tarafından 8 Şubat 1943 tarihinde hazırlanan belgede, Churchill’in Türkiye’ye gelişinin Alman tarafında oluşturduğu etkiye ilişkin bilgiler yer aldı.
“Churchill ziyareti ve Alman konsolosu” başlığını taşıyan ve kaynak bölümünde “İzmir Yuvası” ibaresi bulunan raporda, İzmir’deki Alman Konsolosluğu’nda ziyaretin ardından yaşanan gelişmeler anlatıldı.
Alman Konsolosu şifreli mesajın ardından rahatladı
Rapora göre Alman Konsolosu, 4 Şubat’ta aldığı şifreli mesajın ardından Türkiye’nin Almanya ile ilişkilerine yönelik endişelerinin azaldığını çevresindekilere aktardı.
Konsolosun belgede yer alan sözleri şöyle:
“Şimdi sefarethaneden bir şifre aldım. Bu şifrede Türk Hükümetinin Alman dostluğundan ayrılmayacağına dair Von Papen’e kat’i teminat verdiği bildiriliyor.”
Belgede ayrıca Alman Konsolosu’nun, Churchill ile İnönü arasındaki görüşmenin Almanya’da nasıl karşılandığının sorulması halinde, “Almanya’nın bu mülakatı büyük bir soğukkanlılıkla karşıladığını” söylemelerini istediği kaydedildi.
Tarihi görüşme Adana yakınlarında yapılmıştı
Cumhurbaşkanı İsmet İnönü ile İngiltere Başbakanı Winston Churchill, İkinci Dünya Savaşı’nın devam ettiği dönemde 30-31 Ocak 1943 tarihlerinde Adana yakınlarındaki Yenice İstasyonu’nda bir araya gelmişti.
Görüşmede İngiltere, Türkiye’nin Müttefikler yanında savaşa katılmasını isterken Türkiye savaş dışında kalma politikasını sürdürüyordu. Görüşme, Türkiye’nin savaş yıllarında yürüttüğü diplomatik temasların önemli başlıklarından biri olarak tarihe geçti.
MİT tarafından yayımlanan belge ise görüşmeden birkaç gün sonra Alman tarafının, Türkiye’nin Almanya ile ilişkilerini koparmayacağı yönünde güvence aldığına ilişkin bilginin dönemin Türk istihbaratına ulaştığını ortaya koyuyor.