DEVA Partisi Genel Başkan Yardımcısı, Parti Sözcüsü ve Adana Milletvekili Sadullah Kısacık, Türkiye’nin tarımsal ihracat pazarlarında yaşadığı kayıpları Türkiye Büyük Millet Meclisi gündemine taşıdı.
TBMM Genel Kurulu’nda konuşan Kısacık, Türkiye açısından 2035 yılına kadar tarımsal ihracattaki en önemli jeopolitik riskin Mısır, Fas ve Tunus’tan oluşan Kuzey Afrika tarım kuşağı olduğunu söyledi.
Kuzey Afrika ülkelerinin düşük üretim maliyetleri, ucuz iş gücü ve Avrupa pazarlarına yakınlık gibi avantajlarla Türkiye’nin geleneksel ihracat pazarlarına yöneldiğini belirten Kısacık, tarım sektörüne yönelik önlemlerin vakit kaybetmeden alınması gerektiğini ifade etti.
“Önümüzdeki 10 yılda rekabet bloğu oluşturacaklar”
Türkiye’nin Kuzey Afrika ülkeleri karşısında yaşayabileceği rekabet tehdidinin araştırılması amacıyla Meclis Araştırma Önergesi veren Kısacık, özellikle yaş sebze ve meyve ile zeytinyağı ihracatına dikkat çekti.
Kısacık, “Akdeniz'in güney kıyısında yükselen Mısır, Fas ve Tunus; Türk tarımının geleneksel ihracat pazarlarını hedeflemektedir. Dikkatli bir analiz yapıldığında tarımsal ihracatımız için en büyük jeopolitik risk 2035'e kadar Mısır, Fas, Tunus'un tarım sektörümüze olan rekabet tehdididir. Önümüzdeki 10 yıl içinde bu ülkelerin, Türkiye'nin yaş sebze ve meyve ile zeytinyağı ihracatında ciddi bir rekabet bloğu oluşturacağı ön görülmektedir” dedi.
Türkiye’nin bu rekabete karşı teknoloji, verimlilik ve su yönetimini esas alan yeni tarım stratejileri oluşturması gerektiğini vurguladı.
“Tarım sektörü yüzde 8,8 küçüldü”
Türkiye ekonomisinin 2025 yılında yüzde 3,6 büyümesine rağmen tarım sektörünün aynı dönemde yüzde 8,8 küçüldüğünü belirten Kısacık, ihracattaki daralmaya da dikkat çekti.
Kısacık, “Türkiye ekonomisi 2025 yılında yüzde 3,6 büyüdü. Ancak aynı dönemde tarım sektörü yüzde 8,8 küçüldü. Mayıs ayında geçen yıla göre zeytin ve zeytinyağında yüzde 34, kuru meyve ihracatında ise yüzde 29 daralma var. Geçen sene Tarsus Beyazı ve Antep Karası üzümleri gibi önemli ihraç ürünlerinde pazar payı Mısır, Fas ve Tunus’a kaydı” ifadelerini kullandı.
Üretici maliyetleri enflasyonun üzerinde arttı
Tarım sektöründeki sorunların yalnızca ihracat pazarlarındaki rekabetle sınırlı olmadığını kaydeden Kısacık, artan üretim maliyetleri, iklim koşulları ve genç çiftçi sayısındaki düşüşün de sektörü olumsuz etkilediğini söyledi.
Tarımsal üretici enflasyonunun yüzde 43 seviyesinde olduğunu belirten Kısacık, çiftçilerin girdi maliyetlerinin genel enflasyonun üzerinde arttığını ifade etti.
Kısacık, “TÜİK’in açıkladığı verilere göre Türkiye’de tarım üretici enflasyonu yüzde 43. Çiftçimizin ve üreticimizin maliyeti, mevcut enflasyonun üzerinde artıyor. Girdi maliyetlerindeki artışlar nedeniyle tarla ve bahçe üretiminde azalmalar var. Tarımda sadece maliyet ve iklim sorunumuz yok, insan kaynağı sorunumuz da var. Ülkemizde çiftçiliğin yaş ortalaması 58. 40 yaş altı üretici oranı ise sadece yüzde 5. Tarımda genç bir nesil maalesef yetişmiyor” dedi.
“Çiftçimiz borç batağına sürükleniyor”
Mısır ve Tunus gibi ülkelerin çöl koşullarında tarımsal üretimi destekleyerek ihracatta pazar paylarını artırdığını belirten Kısacık, Türkiye’de uygulanan politikaların ise çiftçiyi üretimden uzaklaştırdığını savundu.
Kısacık, “Türkiye için üzücü olan şudur ki; Mısır, Tunus gibi ülkeler çölde tarıma destek verip ülkesindeki tarımı ayağa kaldırıyor, ihracatta pazar payı sahibi oluyor. İktidar ise yanlış tarım politikalarıyla kadim nehirlerin suladığı bereketli ovalarımızda, çiftçimizi borç batağına sürüklüyor. Alın terini toprağın altına gömüyor. Gerçekten bir tarım politikası ancak bu kadar yanlış olabilir” ifadelerini kullandı.
Kısacık’ın Kuzey Afrika ülkelerinin Türkiye’nin tarımsal ihracatına oluşturduğu rekabet tehdidinin araştırılmasına ilişkin verdiği Meclis Araştırma Önergesi, Cumhur İttifakı milletvekillerinin oylarıyla reddedildi.