Süleymancıların, Refah Partili Adana milletvekili kimdi?

Taner Talaş

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının “Alihan Kuriş Suç Örgütü” ismiyle duyurusunu yaptığı operasyon doğal olarak Süleymancılar Cemaatini gündeme getirdi.

Ulusal basında, sosyal medyada, doğru yanlış birçok görüş ve yorum dile getirilirken, Süleymancıların siyasal tutumlarına dair hınç dolu yaklaşımlar muhafazakar camiada kendini belli etti.

Bu çerçevede, Süleymancıların geçmişte Milli Görüşe, 2000’li yıllardan sonra ise Ak Parti’ye hiç destek vermediğine hayıflanılarak, son operasyon vesilesiyle, iyi oldu tarzında ifadeler basında yer aldı.

Her genellemenin içerisinde bulunan yanlış gibi, aslında bu genelleme de yanlıştı.

Meselenin Adana boyutunu da irdeleyerek, geçmişte kalan bir ayrıntının, tarihe doğru geçmesi açısından, içinde bulunduğum şahitlikleri de yazarak başlayayım.

SÜLEYMANCILAR 1995 SEÇİMLERİNDE REFAH PARTİSİNİ DESTEKLEDİ.

Refah Partisi, merhum Başbakan Adnan Menderes’in oğlu Aydın Menderes’i, 1995 yılında saflarına katmıştı. Aydın Menderes, Refah Partisi’nin toplumsallaşması, sağa açılması, radikal görünümden uzaklaşması için hayli çaba sarf etti.

Bu çaba içerisinde Süleymancılarla alakalı girişimi de oldu, bu girişim sonuç da verdi.
Süleymancılar 1995 yılında Refah Partisi’ni destekledi.

Bu destek nedeniyle Refah Partisi listelerinde üç kişi Süleymancıların kontenjanından milletvekili seçildi
1-) Cemaatin lideri olan Ahmet Arif Denizolgun Antalya milletvekili,
2-) Hasan Belhan Elazığ milletvekili,
3-) Cevdet Akçalı ise Adana milletvekili olarak TBMM’ye girdi.

Ben Cevdet Akçalı’yla o dönem tanıştım. Beraber seçim çalışmasına da gittim. Melekgirmez Çarşısı’na gelip seçim çalışması için gezdiğimizde biraz garipsemiştim.

Aşina olduğum Refah Partili tiplemesinden çok uzak, şapkalı, sakalsız bıyıksız, Atatürkçü ve Cumhuriyetçi bir tipoloji karşımda belirmişti.

Yadırgamıştım ama parti büyüklerimiz böyle olması gerektiğini buyurdular.

Kendisiyle o dönem yaptığım sohbette aslında Süleymancı Cemaati ile organik bir ilişkisinin bulunmadığını, Avrupa’da ve Avrupa Parlamentosunda ciddi ilişkileri bulunması nedeniyle ,cemaate Avrupa’da açtıkları yurtlar münasebetiyle yardımda bulunduğunu ifade etmişti.

2012 yılında vefat etti. Çok renkli bir kişilikti. Bu nedenle, Adana’dan Portreler Galerisi'nin birinci cildinde biyografisini yazmıştım. Çok ciddi gazetecilik birikimi de olan, geçmişte mizah gazetesi gibi zor bir alanda faaliyet gösteren, zannediyorum beş dönem milletvekilliği yapmış deneyimli bir kişiydi. 

28 Şubat’tan sonra Ahmet Arif Denizolgun Mesut Yılmaz Hükümeti’nde Ulaştırma Bakanı oldu. 
Cevdet Akçalı Refah Partisinden istifa etti. 
Bir dönem sonra, Doğru Yol Partisinden (DYP) Kütahya Milletvekili olarak yeniden TBMM’ye girdi.

Doğru bir bilgi ile, meselenin Adana boyutunu da yazarak tarihe not düşmek istedim.

Cevdet Akçalı Kimdir? Adana'dan Portreler Galerisi (Taner Talaş) 2. Cilt

1925 yılında Adana’nın Kozan İlçesi’nde doğdu. Adana Erkek Lisesi’nden sonra İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi’ni bitirdi. O tarihte Milli Eğitim Bakanlığı tarafından yayınlanan İftihar Listesi’nde yer aldı.

1946-1948 yılları arasında aynı fakültede, Uluslararası İlişkiler ve Anayasa Kürsüsü’nde asistan olarak çalıştı. Paris Sorbonne Üniversitesi’nde Fransız Anayasası üzerine seminerlere katıldı. Aynı dönemde, hukuk fakültesi ve edebiyat fakültesi felsefe bölümü doktora seminerlerine katıldı. 1949 yılında askere gitti. Askerlik görevini bitirdikten sonra avukatlık stajını yaparak avukatlık belgesini aldı. Devlet Planlama Teşkilatı’nda çalıştı.

Akçalı’nın TBMM’de bulunduğu dönemler, milletvekili seçildiği partiler ve milletvekilliğini yaptığı iller;

• TBMM 14. Dönem Adalet Partisi – Adana Milletvekili
• TBMM 16. Dönem Adalet Partisi – Adana Milletvekili
• TBMM 18. Dönem Anavatan Partisi – İstanbul Milletvekili
• TBMM 20. Dönem Refah Partisi – Adana Milletvekili
• TBMM 21. Dönem Doğru Yol Partisi – Kütahya Milletvekili

Anayasa Komisyonu Başkanlığı, Dış İşleri Komisyonu Başkan Vekilliği gibi görevler yaptı. Milletvekilliği döneminde, Avrupa Konseyi Üyeliği’ne seçildi. Avrupa Konseyi’nde Türk Delegasyonu Başkanlığı, Avrupa Konseyi Başkan Vekilliği, Çevre Komisyon Başkanlığı’nda bulundu ve çeşitli konularda raporlar hazırladı. Avrupa Konseyi’ndeki çalışmaları sebebiyle konsey başkanlık divanı tarafından madalya ile onurlandırıldı ve kendisine şeref diploması ve üyeliği verildi.

Türkiye’de yapılan 12 Mart 1971 muhtırası ve 28 Şubat müdahalesi zamanlarında Konsey Üyeliği görevinde bulunduğu gibi 12 Eylül 1980 tarihinde TBMM feshedilmiş olmasına rağmen Avrupa Konseyi’nin isteğiyle bir buçuk yıl üyeliğe devam ederek Avrupa Konseyi’nde en uzun görev yapan üyelerden biri oldu.

1949-50 yılları arasında “Büğelek” ve “Kozandağı” isimli siyasi mizah dergilerini yayımladı. 1950-60 yılları arasında Adana’da çıkan Vatandaş Gazetesi’nde siyasi makaleler yazdı. 1960 sonrası “Günlük Dirlik Gazetesi”ni yayımladı.

“Türkiye’de tekrar ihtilal olabilir mi?”, “Paslanan Madalya”, “Danışma Kurulu Çıkmazı”, “Avrupa’da Türkiye’yi Savunmak”, “Yeşil Sermaye ve Fransa’da Din Hürriyeti” başta olmak üzere birçok telif esere imza attı.

TBMM’de 24 Nisan 1972 yılında yapılan oturumda, Deniz Gezmiş, Yusuf Aslan ve Hüseyin İnan hakkında verilen idam cezalarının oylanmasına katılarak evet oyu verdi.

Fransızca, İngilizce ve Almanca bilen Akçalı, 6 Haziran 2012 tarihinde hayatını kaybetti. 9 Temmuz 2012 tarihinde Şakirin Camisi’nde kılınan cenaze namazının ardından Karacaahmet Mezarlığı’na defnedildi.