Adana Kent Konseyi, kentte giderek daha fazla tartışılan plastik ve mikroplastik kirliliğini 100. Yıl Çırçır Sanat Merkezi’nde düzenlenen forumda gündeme taşıdı.

Programın açılış konuşmalarını Zeydan Karalar, Adana Büyükşehir Belediye Başkan Vekili Güngör Geçer ve Adana Kent Konseyi Başkanı Haşmet Biçer yaptı.

Forumda ayrıca Çukurova Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi’nden Prof. Dr. Sedat Gündoğdu, Adana ASKİ Çevre ve Koruma Daire Başkanı Dr. Halil Kabak, Mersin Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ertan Aktaş ile Greenpeace İletişim Uzmanı Ebru Tutkal değerlendirmelerde bulundu.

İthal plastik atıkların etkileri ele alındı

Toplantıda Adana’daki geri dönüşüm tesislerinin kapasitesi, yurt dışından getirilen plastik atıklar, bertaraf edilemeyen atıkların çevreye etkisi ve mikroplastik kirliliğinin su kaynakları ile tarım alanlarında oluşturduğu riskler değerlendirildi.

Katılımcılar, plastik atıkların zaman içerisinde parçalanarak mikroplastiklere dönüşmesinin çevre açısından uzun vadeli sonuçlar doğurduğuna dikkat çekti.

Karalar: “İlk günden itibaren bu sorunla ilgilendik”

Zeydan Karalar, plastik atıkların sulama kanallarında, toprakta ve denizde görülmeye başlanmasının ardından konuyu yakından takip ettiklerini söyledi.

Geçmişte Valilik, sanayiciler ve geri dönüşüm sektörünün temsilcileriyle toplantılar gerçekleştirildiğini hatırlatan Karalar, ruhsatsız faaliyet gösteren işletmelere yönelik denetim ve yaptırımların artırıldığını ifade etti.

“Adana’nın geleceği her şeyden önemli”

Çevresel zararların ekonomik kazançtan daha öncelikli görülmesi gerektiğini belirten Karalar, gelecek nesillere temiz bir çevre bırakılması gerektiğini söyledi.

Karalar, “Yüzyıllarca çevreye zarar verecek bir durum varsa bu paradan çok daha önemlidir. İşletmelerimiz önemli ama Adana’nın geleceği her şeyden önemli. Bizler gelecek nesillere sağlıklı, temiz toprak, su, hava, çevre bırakacak şekilde davranmalıyız” dedi.

“Avrupa’nın çöplüğü değiliz”

Türkiye’ye ithal edilen plastik atıkların önemli bölümünün Adana’ya geldiğini ifade eden Karalar, geri dönüştürülemeyen atıkların ciddi çevre sorunları oluşturduğunu savundu.

Karalar, “Dolayısıyla ithalat kısıtlanmalıdır. Biz Avrupa’nın çöplüğü değiliz. Avrupa kendisinin tasfiye edemediği çöpleri, biz tasfiye edelim diye bize gönderiyor ama biz bunun yüzde 30’unu tasfiye edemiyoruz. Kıyılarımızda plastik atıklar var” ifadelerini kullandı.

Plastik atıkların suya veya toprağa bırakılmasının uzun vadede ciddi kirliliğe yol açtığını belirten Karalar, atıkların yakılarak bertaraf edilmesinin de yüksek maliyet nedeniyle yeterince tercih edilmediğini söyledi.

Arıtma tesislerinin kapasitesine dikkat çekti

Adana Büyükşehir Belediyesi’nin arıtma tesislerinin plastik atıkların bertaraf edilmesi için tasarlanmadığını belirten Karalar, mevcut altyapının kent nüfusu açısından da kapasite artışına ihtiyaç duyduğunu ifade etti.

Karalar, arıtma tesislerinin kapasitesini artırmaya yönelik yeni kaynak bulunması için çalışmalar yapılacağını söyledi.

“İthalat azaltılmalı ya da tamamen yasaklanmalı”

Plastik atık ithalatına ilişkin görüşlerini de paylaşan Karalar, ithalatın çevreye zarar vermeyecek seviyeye düşürülmesi ya da tamamen yasaklanması gerektiğini savundu.

Forumun Adana’nın geleceğini ilgilendiren önemli bir çevre meselesinin bütün yönleriyle tartışılmasına katkı sağladığını ifade etti.

Güngör Geçer: “Mesele Adana’nın geleceğidir”

Adana Büyükşehir Belediye Başkan Vekili Güngör Geçer de mikroplastik kirliliğinin yalnızca atık yönetimi başlığı altında değerlendirilemeyeceğini söyledi.

Geçer, “Mesele; Adana’nın geleceğidir. Toprağımızın, suyumuzun, denizimizin, tarımsal üretimimizin ve halkımızın sağlığının geleceğidir” dedi.

Mikroplastiklerin su kaynaklarına, toprağa, deniz ekosistemine ve besin zincirine ulaşabildiğini belirten Geçer, özellikle tarımsal üretim açısından stratejik öneme sahip Çukurova’da bu sorunun daha büyük önem taşıdığını ifade etti.

“Atık doğru yönetilirse ekonomik değere dönüşebilir”

Atığın yalnızca bertaraf edilmesi gereken bir yük olarak görülmemesi gerektiğini belirten Geçer, doğru ayrıştırma ve geri dönüşüm uygulamalarıyla atıkların yeniden ekonomiye kazandırılabileceğini söyledi.

Bu nedenle kaynağında ayrıştırma sistemlerinin daha hızlı ve etkin biçimde yaygınlaştırılması gerektiğini kaydetti.

“Kurumların iş birliği şart”

Mikroplastik kirliliğinin tek bir kurumun çözebileceği bir sorun olmadığını vurgulayan Geçer, merkezi yönetim, belediyeler, üniversiteler, meslek odaları, sanayiciler, sivil toplum kuruluşları ve vatandaşların ortak hareket etmesi gerektiğini söyledi.

Geçer, Adana Büyükşehir Belediyesi olarak hazırlanacak ortak yol haritasına katkı sağlamaya hazır olduklarını belirtti.

Adana ve Mersin’e yoğun plastik atık girişi

Forumda paylaşılan teknik değerlendirmelerde, Türkiye’nin ithal ettiği plastik atıkların önemli bir bölümünün Adana ve Mersin’deki geri dönüşüm tesislerine ulaştığı belirtildi.

Adana’ya aylık ortalama 40 bin ton civarında ithal plastik atık geldiği, bu miktarın yıllık yaklaşık 450-500 bin tona ulaştığı ifade edildi.

Uzmanlar, özellikle geri dönüşüm tesislerinin bulunduğu bölgelerde sulama kanalları, toprak ve su kaynaklarındaki mikroplastik kirliliğinin düzenli olarak izlenmesi gerektiğine dikkat çekti.

Adana için ortak yol haritası hedefleniyor

Forumda yapılan sunum ve değerlendirmelerin ardından, Adana’da mikroplastik kirliliğine karşı izlenecek yol haritasının belirlenmesi, kurumlar arası iş birliğinin güçlendirilmesi ve kamuoyunda farkındalığın artırılması gerektiği vurgulandı.