Trafik ceza tutanakları üzerinden yapılan SGK işlemleri nedeniyle çok sayıda araç sahibi mahkemelere başvururken, Adana Barosu avukatı Ahmet Çolak uygulamanın hukuka aykırı yönlerine dikkat çekti.

İddiaya göre SGK, trafik denetimlerinde ticari araç sürücülerine kesilen ceza tutanaklarını “çalışma ilişkisi” için delil kabul ederek, sürücünün sigortalı bildirilmediği gerekçesiyle araç sahiplerine ağır idari para cezaları uyguluyor.

Süreç Nasıl İşliyor?

Emniyet birimlerince yapılan trafik denetimlerinde ticari araç sürücüsüne ceza kesildiğinde, sürücünün kimlik bilgileri ve ceza tarihi elektronik ortamda SGK’ya iletiliyor. SGK ise cezanın düzenlendiği tarihi “işe başlama tarihi” kabul ederek araç sahibinden işe giriş-çıkış bildirgesi ile muhtasar beyanname talep ediyor.

Araç sahiplerinin itirazlarına rağmen SGK’nın, 5510 sayılı Kanun’un 102’nci maddesini gerekçe göstererek idari para cezası uygulamayı sürdürdüğü belirtiliyor.

Ceza Asgari Ücretin 5 Katına Kadar Çıkabiliyor

SGK’nın, sigortasız işçi çalıştırıldığı iddiasıyla her bir kişi için asgari ücretin iki ila beş katı arasında değişen idari para cezaları uyguladığı ifade edildi. Ayrıca;

• Asgari ücret desteklerinin faiziyle geri istendiği,
• Sigorta prim teşviklerinden yararlanma hakkının iptal edilebildiği,
• Tekerrür halinde cezaların daha da arttığı bildirildi.

Hangi Durumlarda İtiraz Edilebiliyor?

Uzmanlara göre araç sahibi ile sürücü arasında işçi-işveren ilişkisi bulunmuyorsa, durumun belgelerle SGK İdari Para Cezası İtiraz Komisyonu’na sunulması gerekiyor.

İtiraz gerekçeleri arasında şunlar yer alıyor:

• Aracın kiralık olması,
• Sürücünün kiralayan firmanın personeli olması,
• Aracın eş, dost veya akraba tarafından geçici kullanılması,
• Ruhsatta ticari görünmesine rağmen aracın şahsi amaçla kullanılması.

Bu durumlarda kira sözleşmeleri, faturalar ve kullanım ilişkisini açıklayan belgelerin önem taşıdığı belirtiliyor.

Avukat Ahmet Çolak: “Trafik Tutanağı Tek Başına Delil Olamaz”

Adana Barosu avukatı Ahmet Çolak, SGK’nın yalnızca trafik ceza tutanağına dayanarak işlem yapmasının ciddi hukuki sorunlar doğurduğunu söyledi.

Çolak açıklamasında şu ifadeleri kullandı:

“SGK’nın trafik cezası tutanağını esas alarak verdiği idari para cezaları, açılan davalar sonucunda yargı kararlarıyla iptal edilerek haksızlık gideriliyor.”

Çolak’a göre SGK’nın denetim yetkisini fiilen başka bir kuruma devretmesi hukuken mümkün değil. Trafik ceza tutanağının tek başına ücretli çalışmayı ispatlamayacağını belirten Çolak, SGK’nın kendi denetmenleri aracılığıyla yerinde inceleme yapması gerektiğini ifade etti.

İdare mahkemelerinin de birçok kararında, trafik tutanaklarının tek başına kesin delil sayılamayacağını ve SGK’nın ayrıca araştırma yapmakla yükümlü olduğunu vurguladığı kaydedildi.

En Büyük Risk: Sürelerin Kaçırılması

Uzmanlar, araç sahiplerinin özellikle e-tebligat sistemini düzenli kontrol etmesi gerektiği konusunda uyarıyor.

İdari para cezası tebliğ edildikten sonra:

• 15 gün içinde SGK’ya itiraz edilebiliyor,
• İtirazın reddi halinde 30 gün içinde idare mahkemesinde dava açılabiliyor.

Alternatif olarak ise cezanın yüzde 75’i 15 gün içinde ödenerek bazı ek yaptırımların önüne geçilebildiği belirtiliyor.

Araç sahiplerinin süreci kaçırmaları halinde cezaların kesinleştiği ve sonrasında hukuki hak kaybı yaşanabildiği ifade ediliyor.