Çukurova Bölgesi'nde diyabet, hipertansiyon ve kalp-damar hastalıkları gibi kronik rahatsızlıkların sık görülmesi nedeniyle kolesterol yüksekliğiyle de daha fazla karşılaştıklarını vurgulayan ÇÜ Tıp Fakültesi Dekan Yardımcısı ve Balcalı Hastanesi Endokrinoloji ve Metabolizma Bilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Gamze Akkuş, kolesterol hedeflerinin kişiden kişiye değiştiğini söyledi. Doç. Dr. Akkuş, özellikle diyabet, hipertansiyon, kalp-damar hastalığı ve kronik böbrek hastalığı bulunanların daha ciddi risk altında olduğunu ifade etti.

‘KALP KRİZİ VE İNMEYLE KARŞIMIZA GELEBİLİYOR’

Yüksek kolesterolün uzun süre fark edilmeden ilerleyebildiğine dikkate çeken Doç. Dr. Gamze Akkuş, “Ailesel olgularda kliniği görebilmek biraz daha olasıdır. Ama ileri yaş bulgular daha çok belirti vermeyen bulgularla karşımıza geliyorlar. Ailesel hiperlipidemi olan hastalarda ciltte kıvrım bölgelerinde, göz kapaklarında cilt altı yağ birikmesi gibi lezyonlar görülebiliyor. Ailesel olmayan, kronik bir hastalığa bağlı sonradan gelişen hiperlipidemide ise hiçbir semptom görülmeyebiliyor. Sadece bir baş ağrısı görülebilir. Hastalar genelde ‘Yüzüm yanıyor, ensem yanıyor’ gibi şikayetlerle bize gelirler ya da acillere kalp krizi ya da inme gibi ölümcül durumlarla da başvurabilir” diye konuştu.

DÜZENLİ TARAMA VE TAKİP GEREKTİRİYOR

Ailesel hiperlipideminin ciddi bir risk grubu olduğunu belirten Doç. Dr. Akkuş, “Kişinin ailesel yani yüksek riskli, eşlik eden kronik bir hastalığı varsa rutin tarama kapsamında senede bir, herhangi bir riski yoksa 5 yılda bir mutlaka kolesterol değerlerinin görülmesi gerekmektedir. Özellikle erken yaşta kardiyovasküler hastalık ve ciddi kolesterol yüksekliği bulunan, genetik tanısı kesinleşen kişilerin daha erken yaşta tedaviye alınması ve takiplerinin yapılması gerekiyor. Hipertansiyon, diyabet, kronik böbrek hastalığı bulunanların yanı sıra ciddi enfeksiyon nedeniyle tedavi gören ve malignitesi bulunan hastalar da risk grubunda yer alıyor” ifadelerini kullandı.

ÖNCE BESLENME VE YAŞAM TARZI DEĞİŞİKLİĞİ

2025 yılında yayımlanan güncel kılavuzlarda kolesterol yüksekliğinin daha sıkı ele alınması gerektiğinin vurgulandığını ifade eden Doç. Dr. Gamze Akkuş, tedavi yöntemlerini şöyle anlattı:

“Öncelikle biz tüm hasta gruplarına iyi bir beslenme programı ve yaşam tarzı değişikliği öneriyoruz. Buna rağmen kolesterol seviyelerinde kayda değer bir gerileme saptayamazsak ilaç tedavisi başlamak zorundayız. Tüm kılavuzlar da artık bunu öneriyor. Diyet olarak da en uygun beslenme tipi Akdeniz tipi beslenme ya da DASH beslenme modelidir. DASH beslenme modeli, tuzu azaltıp potasyum, kalsiyum ve magnezyum açısından zengin gıdaları öne çıkaran sağlıklı bir diyet planıdır. Akdeniz tipi diyette sebze ve protein ağırlıklı beslenme kalp ve damar sağlığını koruyucu, kolesterolü düşürücü etkileri gözlemlenmiştir. İlaç tedavileri ve diyetle beraber omega-3 ve omega-6 takviyeleri de çok kıymetlidir.”