TMMOB Jeoloji Mühendisleri Odası Adana Şube Başkanı Dr. Mehmet Tatar, 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş merkezli depremlerin üçüncü yılı dolayısıyla yaptığı değerlendirmede, afet risklerini azaltmaya yönelik somut ve kalıcı adımların hâlâ atılmadığını vurguladı. Tatar, afetlerin her geçen gün yaşam alanlarını daha fazla tehdit ettiğini belirtti.

Afet zararlarının artmasında kentsel ve kırsal alanları dirençli hale getirmesi gereken kurumların duyarsızlığının etkili olduğunu ifade eden Dr. Tatar, risk azaltma yatırımlarının “maliyet” olarak görülmesinin kabul edilemez olduğunu söyledi. Afetlerin yalnızca ekonomik kayıplara değil, aynı zamanda derin toplumsal yaralara yol açtığını dile getirdi.

6 Şubat depremlerinde 53 bin 537 kişinin yaşamını yitirdiğini hatırlatan Tatar, özellikle çocuklar ve gençlerin yaşadığı kayıpların hiçbir maddi karşılığının olamayacağını vurguladı. Yaşamını yitiren vatandaşları saygıyla andıklarını belirten Tatar, bu acıların tekrar yaşanmaması için mücadelelerini sürdüreceklerini ifade etti.

Depremlerin üzerinden üç yıl geçmesine rağmen, ülkeyi afetlere hazırlayacak kalıcı ve sistematik önlemlerin hayata geçirilmediğini savunan Dr. Tatar, buna karşın rant odaklı düzenlemelerin gündeme getirildiğini söyledi. Torba yasa teklifleriyle zemin araştırmalarının denetimden uzaklaştırıldığını, binlerce jeoloji mühendisinin işsiz bırakıldığını ve kamusal denetimin zayıflatıldığını dile getirdi.

Deprem bölgesinde konutların büyük ölçüde tamamlandığını ancak altyapı ve sosyal donatı eksikliklerinin sürdüğünü belirten Tatar; Adıyaman, Hatay, Kahramanmaraş ve Malatya’da suya erişim, kanalizasyon, yol ve elektrik gibi temel hizmetlerde ciddi sorunlar yaşandığına dikkat çekti. Ayrıca Antakya başta olmak üzere birçok kentte doğal, tarihi ve kültürel mirasın korunmadığını, planlama süreçlerinde meslek odaları, üniversiteler ve yerel yönetimlerin dışlandığını ifade etti.

Deprem bölgesinde kaçak yapı sayısının on binleri aştığını belirten Dr. Mehmet Tatar, geçici ruhsat uygulamalarının kaçak ticareti artırdığını ve bunun esnaf ile sanatkârlar arasında gerilimlere yol açtığını kaydetti. Tatar, mevcut tablo karşısında ekosistemle uyumlu, katılımcı ve erişilebilir yeni bir afet yönetim anlayışına acilen ihtiyaç olduğunu vurguladı.

Açıklamasında 7 maddelik acil çağrıya da yer veren Tatar; Afet Risk Azaltma Kanunu’nun çıkarılması, yeni bir Afet Fonu oluşturulması, yerel yönetimler ve sivil toplumun sürece dahil edilmesi, Afet, Acil Durum ve İklim Değişikliği Bakanlığı kurulması ve Türk Ceza Kanunu’na “afet suçu” tanımı eklenmesi gerektiğini ifade etti.

Son olarak imar barışı ve yapı kayıt belgesi gibi uygulamaların afet risklerini artırdığına dikkat çeken Dr. Tatar, bu tür düzenlemelerden vazgeçilmesi gerektiğini belirterek, şeffaf, hesap verebilir ve bilim temelli bir afet risk yönetim sisteminin hayata geçirilmesinin zorunlu olduğunu söyledi.