İngiliz The Guardian gazetesi, İngiltere’den Türkiye’ye ihraç edilen plastik atıkların Adana’daki çevresel etkilerini ele alan kapsamlı bir araştırma yayımladı. Araştırmada, Avrupa ve İngiltere’den gelen plastik atıkların önemli varış noktalarından biri haline gelen Adana’daki geri dönüşüm tesisleri ve çevresindeki tarım alanlarına dikkat çekildi.

Guardian’ın Environmental Investigation Agency (EIA) ile birlikte incelediği verilere göre, Mayıs 2021 ile Temmuz 2024 arasında 13 İngiliz şirketi tarafından Adana’daki Kemal Deniz geri dönüşüm bölgesine 545 ayrı sevkiyat gerçekleştirildi. Bu sevkiyatlarla yaklaşık 52 bin ton evsel ve süpermarket kaynaklı plastik atığın bölgeye gönderildiği belirtildi.

Araştırmada İngiltere’den Türkiye’ye gönderilen plastik atık miktarının ise 139 bin tona ulaştığı ifade edildi.

Gazetenin gündeme taşıdığı en dikkat çekici konulardan biri, geri dönüşüm tesislerinin yakınındaki tarım alanları ve sulama kanallarında yaşanan kirlilik oldu. Sabancı Üniversitesi İstanbul Politikalar Merkezi’nden deniz biyoloğu Sedat Gündoğdu’nun çalışmalarına göre, Kemal Deniz bölgesi yakınındaki sulama kanalında yüksek miktarda mikroplastik ve plastik kalıntıları tespit edildi.

Gündoğdu, bazı geri dönüşüm tesislerinden çıkan atık suların sulama amacıyla kullanılan kanallara ulaştığını belirterek, bunun tarımsal üretim ve gıda güvenliği açısından soru işaretleri oluşturduğunu ifade etti.

Guardian’ın görüştüğü ve güvenlik gerekçesiyle ismi değiştirilen bir çiftçi de bölgedeki kirliliğe dikkat çekerek, “Burada her yönden kirlilik geliyor. Plastiklerin hepsi kanalın kıyısında, duman da buraya geliyor” dedi.

Araştırmada Adana’daki geri dönüşüm tesislerinde meydana gelen yangınlara da yer verildi. Küçükdikili Mahallesi yakınındaki bir tesiste geçen yıl çıkan ve yaklaşık 36 saat sürdüğü belirtilen yangının ardından yoğun dumanın yerleşim alanları ve tarım arazilerine yayıldığı aktarıldı.

Guardian, söz konusu tesiste yanan atıkların İngiltere’den ithal edildiğinin belirlenemediğini özellikle vurgularken, yakın çevrede İngiliz markalarına ait ambalajların bulunduğu atık yığınlarının tespit edildiğini bildirdi.

Gazete ayrıca plastik atıkları Türkiye’ye gönderen İngiliz şirketlerin yasa dışı hareket ettiğine ilişkin herhangi bir iddia bulunmadığının altını çizdi. Tartışmanın, Türkiye’ye ulaşan atıkların nasıl işlendiği ve çevresel etkilerinin yeterince denetlenip denetlenmediği üzerinde yoğunlaştığı belirtildi.

Greenpeace Türkiye ve Basel Action Network tarafından açıklanan verilere göre ise Avrupa Birliği’nden Türkiye’ye gönderilen plastik atık miktarı 2025 yılında yüzde 19 artışla 503 bin tona ulaştı. Greenpeace, Avrupa’dan Türkiye’ye gelen plastik atık miktarının 2004 yılından bu yana 435 kat arttığını belirterek plastik ve tekstil atığı ithalatının yasaklanması çağrısında bulundu.