İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen “tarladan markete fiyat yolculuğu” soruşturmasında yaş sebze ve meyvenin üreticiden tüketiciye ulaşıncaya kadar geçirdiği fiyat değişimleri mercek altına alındı.

Adalet Bakanı Akın Gürlek’in açıkladığı soruşturma kapsamında Ticaret Bakanlığından Hal Kayıt Sistemi, Tarım ve Orman Bakanlığından Çiftçi Kayıt Sistemi verileri temin edilirken, Hazine ve Maliye Bakanlığı Vergi Denetim Kurulu tarafından da kapsamlı rapor hazırlandı. Yaklaşık bin 29 çiftçinin beyanına başvurularak ürünlerin üreticiden hangi fiyatla çıktığı ve tedarikçilere hangi koşullarda ulaştığı incelendi.

Arzı düşük, maliyeti yüksek gösterdikleri iddiası

Soruşturma kapsamında bazı büyük tedarikçilerin piyasadaki konumlarını kullanarak ürün arzını gerçekte olduğundan düşük, maliyetleri ise yüksek gösterdikleri öne sürüldü.

Bazı firmaların gerçeğe aykırı müstahsil makbuzları düzenleyerek maliyet oluşturdukları, tedarik zincirini gereksiz şekilde uzattıkları ve bu yöntemlerle yaş sebze ve meyve fiyatlarının yukarı yönlü hareket etmesine neden oldukları yönünde tespitlere ulaşıldığı bildirildi. Soruşturma; fiyatları etkileme, Vergi Usul Kanunu’na muhalefet, belgede sahtecilik ve suçtan kaynaklanan mal varlığı değerlerini aklama suçları kapsamında yürütülüyor.

Ölü kişiler adına makbuz düzenlendiği tespit edildi

Soruşturma dosyasındaki incelemelerde dikkat çeken bulgular da yer aldı. Firma yetkilisi A.D.’nin, 1 Ocak 2025 ile 31 Mart 2026 tarihleri arasında daha önce hayatını kaybeden 49 kişi adına toplam 87 müstahsil makbuzu düzenlediği belirtildi.

Başka bir firma hakkında yapılan incelemede ise çiftçilerin beyan ettiği satış fiyatları ile şirket kayıtlarındaki alış fiyatlarının örtüşmediği tespit edildi. Kapya biberi kilogramı 8-9 liradan sattığını beyan eden bir üreticinin ürününün, firma kayıtlarında 18,70 ile 23,95 lira arasında satın alınmış gibi gösterildiği belirtildi.

Bir başka üreticinin 70 ton olarak sattığını ifade ettiği salçalık domatesin ise kayıtlara 171 bin 544 kilogram olarak geçirildiği aktarıldı.

Adana’dan iki firma doğrudan listede

Operasyon kapsamında açıklanan firma listesinde Adana’nın Yüreğir ilçesi adresiyle iki şirket yer aldı.

Bunlardan biri ES-SA Tarım Ürünleri Döşeme Malzemeleri Gıda Nakliye Tekstil Oto Kiralama İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi oldu. Şirketin yetkilisi Yusuf Çiçekdeş de soruşturma kapsamında açıklanan yönetici listesinde yer aldı.

Adana’dan listede bulunan diğer şirket ise Sabuncular Soğuk Hava Deposu Kömürcülük Gıda Tarım Ürünleri Nakliyat İnşaat Taahhüt Ambalaj Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi oldu. Şirket yöneticisi Mustafa Sabuncu da hakkında gözaltı kararı verilen isimler arasında yer aldı. Firmanın Adana Hacı Sabancı Organize Sanayi Bölgesi’nde faaliyet gösterdiği kayıtlarla da doğrulanıyor.

Medeni Tümen de listede

Soruşturma kapsamında adı açıklanan isimler arasında Medeni Tümen de bulunuyor. Tümen Tarım Paketleme Antrepo Hizmetleri ve Gıda Ürünleri İthalat İhracat Sanayi Ticaret Limited Şirketi’nin yetkilisi olarak listede yer alan Medeni Tümen’in şirketi operasyon listesinde Mersin adresiyle gösterildi. Bununla birlikte Tümen’in Adana’da da yaş sebze ve meyve ticaretiyle bağlantılı faaliyet kayıtları bulunuyor.