Başkent Üniversitesi Adana Dr. Turgut Noyan Uygulama ve Araştırma Merkezi Kalp ve Damar Cerrahisi Anabilim Dalı’ndan Prof. Dr. Adem İlkay Diken, hayati risk taşıyan 52 yaşında bir hastanın aort yırtılması vakasında gerçekleştirilen başarılı ameliyat sürecini anlattı.
Prof. Dr. Diken, hastanın daha önce farklı sağlık kuruluşlarına karın ağrısı şikayetiyle başvurduğunu ancak net bir tanı konulamadığını belirterek, "Hastamızın merkezimizdeki genel cerrahi servisine yatışından dakikalar sonra durumu aniden kötüleşti ve kısa süreli dolaşımı durduğu için yoğun bakıma alındı. Zamanla yarıştığımız bu kritik tabloda hızlıca değerlendirme yaparak aort damarında yırtılma olduğunu tespit ettik ve hastamızı acil olarak ameliyata almaya karar verdik" dedi. Bu sırada ikinci kez kalbi duran hastaya ikinci kez müdahale edildi ve tekrar dolaşımı sağlandı.
Ameliyata alınan hastanın ameliyata başlandığı sırada kalbinin üçüncü kez durduğunu ifade eden Prof. Dr. Diken, "Hastamızın kalbini kalp masajı eşliğinde açtık ve tüm aort damarının boydan boya patladığını gördük. Bu tür durumlarda saniyeler bile hayati önem taşır. Hızlıca vücudu 15 dereceye kadar soğutup tüm vücut dolaşımını durdurarak yırtık olan aort segmentini değiştirdik. Bu büyük ve yüksek riskli operasyon sonrasında hastamız toparlanma sürecini de başarıyla atlattı ve hastanemizden yürüyerek taburcu oldu" diye konuştu.
Müdahalenin büyüklüğüne dikkat çeken Diken, bu tip vakalarda hızlı karar verme ve deneyimli ekip çalışmasının belirleyici olduğunu vurguladı.
Ameliyat sonrası yaşam tarzı yeniden şekillenmeli
Ameliyat sonrası döneme de değinen Prof. Dr. Diken, "Bu ölçekteki ameliyatlardan sonra hastalarda geçici bilinç bulanıklığı, hafıza kaybı görülebilir. Hastamızda da benzer bir tablo gözlemledik ancak süreç içerisinde beyin fonksiyonları toparlandı ve genel durumu düzeldi. Hastanın iyileşme sürecinde aile desteği de önemli rol oynar. Bu tür büyük ameliyatlarda psikolojik ve sosyal destek tedavinin ayrılmaz bir parçasıdır’’ diye konuştu.
Ameliyat sonrası yaşam düzenine dair önemli uyarılarda bulunan Diken, "Bu hastalıkla karşılaşmış bireyler için en kritik konuların başında sigara geliyor. Sigara, damar mukavemetini bozarak yırtılma riskini ciddi ölçüde artırır ve kesinlikle bırakılmalıdır. Bunun yanı sıra tansiyonun düzenli takibi hayati önem taşır. Hastalarımızdan sabah ve akşam ölçüm yapmalarını ve değerleri kayıt altına almalarını istiyoruz. Fiziksel aktivitelerde ise denge önemli. Ağır yük kaldırılmamalı ve yoğun efor gerektiren aktivitelerden uzak durulmalı; ancak tamamen hareketsiz bir yaşam da doğru değil. Kontrollü yürüyüşler ve hafif egzersizler yaşamın bir parçası olmalıdır" dedi.
Genetik risk göz ardı edilmemeli
Prof. Dr. Diken, aort hastalıklarının bazı durumlarda ailevi geçiş gösterebildiğini belirterek, "Bu tür vakalarda yalnızca hastayı değil, yakın çevresini de değerlendirmek gerekir. Hastamızın kardeşleri ve çocukları başta olmak üzere birinci derece yakınlarının kardiyolojik taramadan geçmesi erken teşhis açısından büyük önem taşır. Amacımız, aort damarındaki genişleme ya da zayıflamaları, yırtılma gerçekleşmeden önce tespit edebilmek ve gerekli müdahaleyi zamanında yapmaktır. Hastamızın iki kardeşinin de aort diseksiyonu nedeniyle hayatını kaybettiğini de hesaba katarsak, genetik yatkınlığın ne kadar önemli olduğunu idrak edebiliriz" dedi.
Gerçekleştirilen cerrahi müdahalenin teknik boyutuna da değinen Diken, "Aortun tamamını kapsayan yırtılma sebebiyle burayı yapay damar ile yeniledik. Bu yapay damar dayanıklı bir yapıdadır ve aynı bölgede yeniden yırtılma beklenmez. Ancak damarın değiştirilmeyen diğer bölümleri için risk tamamen ortadan kalkmış değildir. Bu nedenle hastalarımızın düzenli kontrollerini aksatmaması gerekir" ifadelerini kullandı.
Hastanın yakınları ise başarılı operasyon ve özverili yaklaşım için Prof. Dr. Adem İlkay Diken’e ve Başkent Üniversitesi Adana Dr. Turgut Noyan Uygulama ve Araştırma Merkezi Kalp Damar Cerrahisi ve Anestezi ekibine teşekkür etti.