TMMOB Mimarlar Odası Adana Şube Yönetim Kurulu, günümüzde “Hastaneler Bölgesi” olarak bilinen alanda yer alan Adana Askeri Hastanesi’ne ilişkin açıklama yaptı.
Mülkiyeti Hazine ve Maliye Bakanlığı’na ait olan, Sağlık Bakanlığı’na tahsis edilerek kamu hizmetinde kullanılan yapının korunması gerektiğini belirten Mimarlar Odası, hastanenin “Korunması Gerekli Taşınmaz Kültür Varlığı” olarak tescil edilmesi için Adana Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü’ne resmi başvuru yaptığını duyurdu.
“Adana’nın ortak kültürel mirasıdır”
Mimarlar Odası Adana Şube Başkanı Canan Aksu, Adana Askeri Hastanesi’nin yalnızca bir sağlık yapısı olmadığını, Cumhuriyet’in erken dönem sağlık yatırımlarının kentteki önemli örneklerinden biri olduğunu söyledi.
Aksu, “Mimari özellikleri, şehircilik tarihindeki yeri, sağlık tarihine katkısı ve toplumsal bellekteki karşılığıyla bu yapı, Adana’nın ortak kültürel mirasıdır. Özelleştirilmesine veya özgün amacı dışında kullanılmasına izin verilmemelidir” dedi.
“Cumhuriyet dönemi mimarlığının somut belgelerinden biri”
Adana Askeri Hastanesi’nin Hermann Jansen’in 1940 tarihli Adana İmar Planı’nda askeri hastane olarak öngörülen alanda inşa edildiğini belirten Aksu, yapının 18 Aralık 1940’ta tamamlandığını ifade etti.
Aksu, hastanenin simetrik yerleşimi, U plan şeması, kolonlu giriş revakı, yalın cephe düzeni, betonarme taşıyıcı sistemi ve yatay kütle kompozisyonuyla 1940’lı yılların kamu mimarisi özelliklerini taşıdığını belirterek, “Bu yapı, Cumhuriyet dönemi planlama ve mimarlık anlayışının günümüze ulaşmış somut belgelerinden biridir” diye konuştu.
“Korunması gereken kent belleğidir”
Yaklaşık 85 yıl boyunca Güney Anadolu’nun önemli askeri sağlık merkezlerinden biri olarak hizmet veren Adana Askeri Hastanesi’nin, Kıbrıs Barış Harekâtı sırasında yaralı personelin tedavi ve sevk süreçlerinde de önemli görev üstlendiği belirtildi.
Yapının kent belleğinde güçlü bir karşılığı olduğunu vurgulayan Aksu, Adana Askeri Hastanesi’nin hatıra değeri, estetik niteliği, simgesel yönü ve şehircilik tarihi açısından korunması gereken bir kültürel miras olduğunu söyledi.
“2863 sayılı kanun kapsamında tescil edilmeli”
Mimarlar Odası Adana Şubesi olarak yapıya ilişkin değerlendirme raporu hazırladıklarını belirten Aksu, Adana Askeri Hastanesi’nin 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu kapsamında “Korunması Gerekli Taşınmaz Kültür Varlığı” olarak tescil edilmesi gerektiğini ifade etti.
Aksu, “Bu yapı ve bulunduğu alan bir ticari meta olarak değerlendirilmemelidir. Adana Askeri Hastanesi’nin özelleştirilmesi, satılması veya kamu hizmeti dışında bir amaçla kullanılması, kentin tarihsel ve kültürel dokusuna ciddi zarar verecektir” dedi.
“Kamu yararı korunmalı”
Kamuya ait ve kamu hizmetine tahsisli alanların kamusal niteliğinin korunması gerektiğini belirten Aksu, başta Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Adana Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu olmak üzere ilgili kurumlara çağrıda bulundu.
Aksu, “Kentler yalnızca yeni yapılarla değil, geçmişten geleceğe taşıdıkları değerlerle kimlik kazanır. Kent belleğimizi, Cumhuriyet mirasımızı ve kamusal varlıklarımızı korumak hepimizin sorumluluğudur. Adana Askeri Hastanesi satılmamalı, amaç dışı kullanılmamalı; gelecek kuşaklara özgün kimliğiyle aktarılmalıdır” ifadelerini kullandı.