Başkent Üniversitesi Adana Dr. Turgut Noyan Uygulama ve Araştırma Merkezi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı’ndan Uzm. Dr. Emir Çevik, çocuklarda görülen ateşli havale konusunda ailelere önemli uyarılarda bulundu.

Çocukluk çağında en sık görülen nöbet türlerinden biri olan ateşli havalenin, genellikle 6 ay ile 5 yaş arasındaki çocuklarda görüldüğünü belirten Çevik, en sık 12-18 ay aralığında ortaya çıktığını ifade etti.

Risk faktörlerine dikkat

Aile öyküsünün ateşli havale açısından önemli bir risk faktörü olduğunu belirten Çevik, anne, baba veya kardeşlerde ateşli havale öyküsü bulunmasının riski artırabileceğini söyledi.

Çevik, ailede epilepsi görülmesi, ilk nöbetin 18 ayın altında yaşanması, ateş yükselir yükselmez nöbet geçirilmesi, sık enfeksiyon yaşanması ve kreşe devam edilmesinin de risk faktörleri arasında yer aldığını kaydetti. Son yıllardaki çalışmaların demir ve D vitamini eksikliğini de risk faktörleri arasında gösterdiğini ifade etti.

“Her yüksek ateş havale anlamına gelmez”

Ailelerin en sık yaşadığı kaygılardan birinin, her ateş yükselmesinin havaleye neden olacağı düşüncesi olduğunu belirten Çevik, bunun doğru olmadığını vurguladı.

Çevik, ateş yükseldiğinde çocuğun üzerindeki kalın giysilerin çıkarılması, uygun ateş düşürücü yöntemlerin uygulanması ve önerilen ateş düşürücü ilaçların kullanılması gerektiğini söyledi.

Ateşin düşmemesi ya da çocuğun genel durumunun kötüleşmesi halinde sağlık kuruluşuna başvurulması gerektiğini belirten Çevik, ateşli havalenin kalıcı beyin hasarı, zekâ geriliği veya öğrenme güçlüğüne yol açmasının beklenmediğini ifade etti.

“Tekrarlaması epilepsi anlamına gelmez”

Ateşli havalenin bazı çocuklarda tekrar edebileceğini belirten Çevik, bunun epilepsi gelişeceği anlamına gelmediğini söyledi.

Çevik, “İlk nöbetin erken yaşta geçirilmesi, aile öyküsünün bulunması ve ateş yükselir yükselmez nöbet gelişmesi tekrar riskini artırabilir. Ancak ateşli havalenin tekrarlaması çocuğun epilepsi olacağı anlamına gelmez. Epilepsi gelişme riski toplumdaki genel oranlarla benzerdir” dedi.

Havale sırasında ne yapılmalı?

Havale anında doğru ilk yardımın önemli olduğunu vurgulayan Çevik, ailelerin panik yapmadan çocuğu güvenli şekilde yan yatırması gerektiğini belirtti.

Çevik, çocuğun ağzına kaşık, parmak veya herhangi bir cisim sokulmaması, nöbet sırasında su ya da ilaç içirilmeye çalışılmaması, dar kıyafetlerin gevşetilmesi ve nöbet süresinin takip edilmesi gerektiğini söyledi.

Nöbetin 5 dakikadan uzun sürmesi halinde hemen ambulans çağrılması gerektiğini belirten Çevik, nöbet sona erdikten sonra çocuğun mutlaka bir çocuk hekimi tarafından değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

“Tedavide amaç ateşin nedenini bulmak”

Ateşli havalenin çoğu zaman kendiliğinden sonlandığını belirten Çevik, tedavide asıl amacın ateşe neden olan enfeksiyonun belirlenmesi olduğunu söyledi.

Çevik, uzayan nöbetlerde nöbet durdurucu ilaçların kullanılabileceğini ancak ateşli havale geçiren çocukların büyük bölümünde sürekli epilepsi ilacına ihtiyaç duyulmadığını belirtti.

Ateşli havalenin aileler için korkutucu bir deneyim olduğunu ancak çoğunlukla iyi seyirli ilerlediğini dile getiren Çevik, ailelerin doğru ilk yardım uygulamalarını bilmesinin ve çocuklarını zaman kaybetmeden hekime götürmesinin en doğru yaklaşım olduğunu kaydetti.