Yaz aylarının gelmesiyle birlikte yürüyüş, koşu, bisiklet, yüzme, futbol ve plaj sporları gibi açık hava aktivitelerinde artış yaşanıyor. Sağlıklı yaşam açısından önemli faydalar sağlayan bu aktiviteler, gerekli önlemler alınmadığında çeşitli yaralanmalara neden olabiliyor.

Medline Adana Hastanesi Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı Op. Dr. M. Zeki Karaoğlan, spor yaralanmalarının yalnızca profesyonel sporcularda görülmediğini belirterek, özellikle masa başında çalışanlar, düzenli egzersiz alışkanlığı olmayanlar ve fazla kilolu bireylerde riskin daha yüksek olduğunu ifade etti.

Yaz aylarında vakalar artıyor

Uzun süre hareketsiz kalan kişilerin yaz aylarıyla birlikte yoğun egzersiz programlarına başlamasının kas ve eklem yaralanmalarının önemli nedenleri arasında yer aldığını belirten Karaoğlan, futbol, basketbol ve tenis gibi ani yön değiştirme gerektiren sporlarda diz ve ayak bileği yaralanmalarının daha sık görüldüğünü söyledi.

Karaoğlan, bisiklet ve scooter gibi aktivitelere bağlı kazalar sonucunda kırık ve çıkık vakalarında da artış yaşandığını belirterek, çocuklar ve ileri yaş grubundaki bireylerde düşme ve çarpmalara bağlı sakatlanmaların daha sık görülebildiğine dikkat çekti.

Isınmadan spora başlamak riski artırıyor

Spor öncesinde yeterli ısınma yapılmamasının kasların ve eklemlerin aktiviteye hazırlanamamasına yol açtığını belirten Karaoğlan, bu durumun kas yırtıkları, tendon zorlanmaları ve bağ yaralanmaları gibi sorunların görülme riskini artırdığını ifade etti.

Kişinin fiziksel kapasitesinin üzerinde egzersiz yapmasının da yaralanmalara zemin hazırladığını belirten Karaoğlan, spor programlarının yaşa, fiziksel kapasiteye ve sağlık durumuna uygun şekilde planlanması gerektiğini söyledi.

Sıcak hava performansı düşürüyor

Yüksek sıcaklıkların yalnızca güneş çarpması riskini artırmadığını, aynı zamanda dikkat dağınıklığı ve performans düşüklüğüne de yol açabildiğini belirten Karaoğlan, terlemeyle oluşan sıvı ve mineral kaybının kas kramplarını tetikleyebileceğini kaydetti.

Bu nedenle özellikle öğle saatlerinde yapılan yoğun fiziksel aktivitelerde yaralanma ihtimalinin daha yüksek olduğunu ifade eden Karaoğlan, spor için sabah veya akşam saatlerinin tercih edilmesini önerdi.

Erken müdahale önem taşıyor

Spor yaralanmaları ve kazaların ardından ortaya çıkan ağrı, şişlik, morarma, şekil bozukluğu ve hareket kısıtlılığı gibi belirtilerin kırık, çıkık ya da bağ yaralanmalarının habercisi olabileceğini belirten Karaoğlan, şikayetlerin artması, üzerine basamama veya ilgili uzvu hareket ettirememe durumunda vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurulması gerektiğini söyledi.

Karaoğlan, erken tanı ve tedavinin iyileşme sürecini hızlandırdığını, kalıcı hareket kısıtlılığı ve kronik ağrı gibi sorunların önlenmesine de katkı sağladığını belirtti.

Yaralanmalara karşı öneriler

Basit ama etkili önlemlerle yaz aylarında yaşanabilecek spor yaralanmalarının büyük bölümünün önüne geçilebileceğini ifade eden Karaoğlan, spora başlamadan önce en az 10-15 dakika ısınma hareketleri yapılmasını önerdi.

Karaoğlan, egzersiz yoğunluğunun kademeli artırılması, yaşa ve fiziksel duruma uygun sporların tercih edilmesi, yeterli su tüketilmesi, uygun spor ayakkabısı ve koruyucu ekipman kullanılması gerektiğini belirtti. Aşırı ağrı ya da zorlanma hissedilmesi halinde aktivitenin hemen sonlandırılması gerektiğini vurgulayan Karaoğlan, sıcak havalarda spor için sabah veya akşam saatlerinin tercih edilmesini tavsiye etti.