Erdemoğlu Holding Yönetim Kurulu Başkanı İbrahim Erdemoğlu, Gaziantep’te gerçekleştirilen buluşmada SASA’nın mali yapısından Yumurtalık’ta planlanan petrokimya yatırımlarına kadar birçok başlığı değerlendirdi. Erdemoğlu’nun açıklamalarında öne çıkan konu ise toplam büyüklüğü 25 milyar dolara ulaşması planlanan Yumurtalık projesi ve bu yatırım için yapılan 10 milyon metrekarelik yeni alan talebi oldu.

Yumurtalık için 25 milyar dolarlık plan

SASA’nın Adana’daki yatırımlarının 2015 yılından bu yana yaklaşık 4 milyar dolara ulaştığını belirten Erdemoğlu, şirketin üretim kapasitesinin önemli ölçüde büyüdüğünü söyledi.

Erdemoğlu, “2015 yılından bu yana Adana’da SASA’ya yaptığımız yatırım 4 milyar doları buluyor. Bu yatırımlarla SASA’ya yüzde 75 düzeyinde bir SASA daha eklenmiş oldu. Hindistan ve Çin’i dışarıda bırakırsak dünyanın en büyük polyester üreticisi oluyoruz” dedi.

Şirketin önündeki en büyük hedeflerden birinin Yumurtalık olduğunu kaydeden Erdemoğlu, burada petrokimya tesislerinden rafineriye ve limana kadar uzanan toplam 25 milyar dolarlık bir yatırım planladıklarını ifade etti.

“SASA’yı yatırıma hazır hale getirmemiz gerekiyor”

SASA’nın bu büyük yatırım öncesinde finansal yapısını güçlendirmesi gerektiğini belirten Erdemoğlu, borçluluk seviyesinin aşağı çekilmesinin öncelikli konular arasında bulunduğunu söyledi.

Erdemoğlu, “SASA’yı Yumurtalık’ta planladığımız yatırımlara hazır hale getirmemiz gerekiyor. Dolayısıyla 2027’de kaldıraç düzeyinin çok daha aşağıya inmiş olması lazım” ifadelerini kullandı.

SASA Yönetim Kurulu Üyesi Prof. İbrahim Turhan da şirketin net finansal kaldıraç oranının bir dönem 33 kata kadar çıktığını, geçen yıl 16 kata gerilediğini, paya dönüştürülebilir tahvil işlemlerinin ardından ise 9 katın altına indiğini anlattı. Turhan, bu yılın sonunda söz konusu oranın 4 seviyesine kadar düşürülmesinin hedeflendiğini belirtti.

“10 milyon metrekarelik alan talep ettik”

Erdemoğlu’nun açıklamalarındaki en dikkat çekici başlıklardan biri Yumurtalık’taki yeni arazi talebi oldu. SASA’nın mevcut yatırım arazisinin arkasında Kimya İhtisas Endüstri Bölgesi için ayrılan 33 milyon metrekarelik alan bulunduğunu belirten Erdemoğlu, buradan 10 milyon metrekare talep ettiklerini söyledi.

Erdemoğlu, “Yumurtalık’taki arazimizin arkasında 33 milyon metrekarelik bir kimya endüstrisi alanı ayrılmış durumda. Özel Kimya İhtisas Endüstri Bölgesi. Biz de o bölgeden şimdiden 10 milyon metrekarelik alan talebinde bulunduk” dedi.

İlk etapta 5,5 milyar dolarlık yatırım

SASA’nın Yumurtalık projesinin tek seferde değil, etaplar halinde hayata geçirilmesi planlanıyor. Erdemoğlu’nun daha önce açıkladığı yatırım programına göre ilk aşamada yaklaşık 5,5 milyar dolarlık yatırım yapılacak.

Bu etapta paraksilen, propan ve etilen üretimine yönelik yatırımların ardından rafineri ve liman projelerinin devreye alınması hedefleniyor. İlk aşamanın sonuçlarının görülmesinden sonra yaklaşık 10 milyar dolarlık yeni bir yatırım dönemine geçilmesi planlanıyor.

Yatırımların üçer yıllık dönemler halinde sürdürülerek toplam büyüklüğün 25 milyar dolara ulaşması öngörülüyor.

“Bu sadece SASA’nın değil, ülke projesi”

Yumurtalık’taki yatırımın yalnızca şirket açısından değerlendirilmemesi gerektiğini vurgulayan Erdemoğlu, projenin Türkiye’nin petrokimya alanındaki dışa bağımlılığını azaltabilecek büyüklükte olduğunu söyledi.

Erdemoğlu, “Bu aslında sadece SASA’nın, bir şirketin değil, ülke projesidir. Hükümet de projeye öyle bakıyor. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın ‘Özel Endüstri Bölgesi’ ilanı, Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın teşvik mekanizmasını güçlendirmiş olması bu bakışı güçlendiriyor” diye konuştu.

Türkiye’nin petrokimya ürünlerinde yüksek miktarda ithalat gerçekleştirdiğine dikkat çeken Erdemoğlu, Yumurtalık yatırımlarının tamamlanması halinde önemli bir ithal ikamesi sağlanabileceğini belirterek, “Yumurtalık’taki yatırımlarımız devreye girince ülkemizin bu alandaki 22 milyar dolarlık ithalatını ikame etme şansı yakalayacağız” dedi.

Yabancı ortaklığa kapı açık

Yumurtalık projesinde yabancı yatırımcılarla ortaklık seçeneklerinin de değerlendirildiğini belirten Erdemoğlu, doğrudan SASA’ya değil, proje kapsamında kurulacak şirketlere ortak alınabileceğini söyledi.

Erdemoğlu, “Yumurtalık’taki yatırım için yüzde 100’ü SASA’ya ait 5 şirket kuracağız. SASA değil ama kurulacak şirketlerde yüzde 49’ar hisseyi yabancılara verme konusunda tekliflere açığız” ifadelerini kullandı.

Projeye daha önce Katar, Suudi Arabistan ve Aramco’dan ilgi olduğunu belirten Erdemoğlu, Vitol ile de anlaşma yaptıklarını hatırlattı.

Türkiye’yi bölgesel üretim merkezi olarak görüyor

Yumurtalık yatırımının arkasındaki stratejiyi de anlatan Erdemoğlu, küresel üretim zincirlerinde Çin’e alternatif merkezlere ihtiyaç duyulması halinde Türkiye’nin önemli bir avantaj yakalayabileceğini savundu.

Erdemoğlu, “Çin’in bugün ürettiği mamullerin bir bölümünü bu coğrafyada ürettirmezseniz, alternatif yaratamazsınız. Bizim 8 yıl önce oluşturduğumuz ana planın temelinde bu düşünce bulunuyor. Yumurtalık’a 25 milyar dolarlık yatırım fikri de buna dayanıyor” dedi.

Türkiye’nin Suriye, Irak, Ürdün ve Mısır’ın da içinde bulunduğu geniş bir coğrafyada üretim ve tedarik merkezi olabileceğini ifade eden Erdemoğlu, Yumurtalık’ın konumunun bu açıdan büyük önem taşıdığını belirtti.

“Yumurtalık, bu coğrafyanın adeta merkezinde bulunuyor. Bunu güçlendiren bir diğer faktör de Doğu Akdeniz’de petrol ve gaz kaynaklarının olması. Ceyhan-Yumurtalık bölgesi ve Türkiye’nin önemi giderek artabilir” diye konuştu.

70-80 milyar dolarlık petrokimya hacmi öngörüsü

Erdemoğlu, SASA’nın yatırımlarının tamamlanmasının ardından Yumurtalık’a başka kimya şirketlerinin de yönelmesini beklediklerini ifade etti. Petrokimya tesisi ve rafinerinin devreye girmesiyle kimya sanayisinin ihtiyaç duyduğu hammaddenin bölgede üretileceğine dikkat çekti.

Erdemoğlu, “SASA Yumurtalık’ta petrokimya tesisi ve rafineriyi kurduktan sonra durum değişecek. Çünkü kimya şirketlerinin ihtiyaç duyduğu hammadde hemen yanlarında üretilecek. Zaman içinde kimya şirketlerinin bölgeye yöneleceğini düşünüyoruz” dedi.

Kimya İhtisas Endüstri Bölgesi’nin hedeflenen doluluğa ulaşması halinde çok daha büyük bir ekonomik hacim ortaya çıkabileceğini belirten Erdemoğlu, “Yumurtalık’ta kurulması planlanan Kimya İhtisas Endüstri Bölgesi hedeflenen doluluğa ulaşıp üretim başlarsa, ihtiyaç duyulacak petrokimya ürünü hacmi 70-80 milyar doları bulabilecek” ifadelerini kullandı.