TMMOB Makine Mühendisleri Odası Adana Şube Başkanı Kerem Şahin, İzmir HABAŞ'ta 18 kişinin yaşamını yitirdiği patlamada bir makine mühendisi meslektaşlarının da bulunduğunu, bu olayın bir iş kazası olarak görülemeyeceğini söyledi.

"Bir mühendis neden ölür, neden yargılanır? Bu nasıl bir düzen!" diyen MMO Adana Şube Başkanı Kerem Şahin,"İzmir HABAŞ'ta 18 insan hayatını kaybetti. 18 emekçi, 18 hayat, 18 yarım kalmış hikâye... Aralarında bir makina mühendisi de vardı." dedi.

Şahin, açıklamasının devamında şunları söyledi:

"Makina Mühendisleri Odası Adana Şubesi olarak, bu acıyı yalnızca bir iş kazası olarak değerlendiremiyoruz. Çünkü mesele çok daha derin, çok daha yapısal. Bugün bu ülkede mühendis olmak da giderek ağırlaşan bir sınıfsal çelişkinin içinde yaşamaktır.

Üniversitelerde yıllarca eğitim alan, mesleki bilgi ve sorumluluk sahibi olması beklenen mühendisler, mezuniyetlerinin ardından üç kuruşluk ücretlere çalışmaya razı ediliyor. İş buldukları için şükretmeleri, aldıkları ücretin karşılığında neredeyse sınırsız sorumluluk üstlenmeleri bekleniyor.

İşverenin yatırım kararında, üretim hedefinde, bakım bütçesinde, personel sayısında ve iş güvenliği harcamalarında belirleyici olamayan mühendis; çoğu zaman işveren vekili, bölüm sorumlusu veya teknik yetkili sıfatıyla bütün bu kararların sonuçlarından sorumlu tutulabiliyor.

İşte düzenin en büyük çelişkilerinden biri burada!

Mühendis, bir gün iş güvenliği koşullarının yetersiz olduğu bir fabrikada işçi arkadaşlarıyla birlikte hayatını kaybedebiliyor. Hayatta kalırsa, aynı sistemin içinde, yetkisi ve karar gücü çoğu zaman sınırlı olmasına rağmen, bir iş cinayetinin ardından sanık sandalyesinde oturabiliyor.

Yani mühendis ya ölüyor ya da yargılanıyor! Peki asıl soruyu ne zaman soracağız? Üretim kararlarını kim veriyor? Bakım bütçesini kim belirliyor? Yatırımı kim erteliyor? İşçi sayısını kim azaltıyor? İş güvenliği için ayrılması gereken kaynağı kim kısıyor?Bunları belirleyenlerle, bu kararların sonuçlarına katlananlar aynı insanlar mı?  Hayır!

Ama bu düzen, sorumluluğu aşağıya doğru dağıtırken ekonomik gücü ve karar yetkisini yukarıda toplamaya devam ediyor.

Biz hayata soldan bakanlar yıllardır tam da bunu anlatmaya çalışıyoruz: Üretim ilişkileri, yalnızca kimin ne kadar kazandığını değil, kimin nasıl yaşayacağını, kimin hangi koşullarda çalışacağını, hatta kimin hayatta kalacağını da belirliyor.

Mesele mühendislerin daha fazla ücret almasıyla da sınırlı değil. Mesele, mühendislik bilgisinin sermayenin kâr hedeflerine tabi kılınmasıdır. Mesele, insan hayatının üretim maliyetleri arasında bir kalem olarak görülmesidir.

Bir mühendis, yalnızca işverenin talimatlarını yerine getiren bir imza makamı değildir. Mühendislik, toplumun güvenliğine, insan yaşamına ve kamusal yarara karşı sorumluluk taşıyan bir meslektir.

Bu nedenle iş cinayetlerinin hesabı sorulurken yalnızca en alttaki imzaya, en yakındaki teknik sorumluya bakılamaz. Gerçek karar ve yetki zinciri bütün açıklığıyla ortaya çıkarılmalıdır. Hukuki ve idari sorumluluk, unvanlara göre değil, gerçek yetkiye, alınan kararlara ve ihmalin niteliğine göre belirlenmelidir.

HABAŞ'ta hayatını kaybeden 18 insanın ardından geriye yalnızca yas tutmak yetmez. Bu ölümleri üreten koşulları, çalışma ilişkilerini ve denetim mekanizmalarını sorgulamak zorundayız.

Çünkü insan hayatının maliyet hesabına dahil edildiği bir üretim düzeninde, bir sonraki facianın nerede yaşanacağını bilemeyiz.

Ve biz hâlâ şuna inanıyoruz: Mühendis emeği sermayenin kârını büyütmek için değil, insanın yaşamını güzelleştirmek için vardır.

İşçinin, mühendisin, teknikerin, ustanın; emeğiyle yaşayan herkesin hayatı, hiçbir şirketin kârından daha değersiz değildir.

Bu düzeni sorgulamak, bu düzene itiraz etmek ve değiştirmeyi istemek bir tercih değil, insan hayatından yana olmanın gereğidir. Kaybettiğimiz 18 emekçiyi saygıyla anıyoruz.

Unutmayacağız. Alışmayacağız. Susmayacağız."