Yatırım İştahı Nedir?
Neden Kaçar?
Nasıl Geri Gelir? 

Aslında Adana'nın en önemli sorunu budur. 

Son yıllarda sıkça duyduğumuz ama çoğu zaman tam olarak ne anlama geldiğini düşünmediğimiz bir kavram var: yatırım iştahı.

Basitçe söyleyelim:
Yatırım iştahı, bir sanayicinin, bir girişimcinin ya da bir yatırımcının “Bu şehirde, bu ülkede yatırım yapmaya değer” deme halidir.
Geleceğe güvenmesidir.
Risk alabilme cesaretidir.

Yatırımcı yatırım yaparken şuna bakar:
“Paramı buraya koyarsam büyür mü, yoksa erir mi?”

Eğer bu soruya gönül rahatlığıyla “büyür” cevabı veriyorsa iştah vardır. Tereddüt ediyorsa iştah düşmüştür. Kaçıyorsa iştah bitmiştir.

Yatırım iştahı hangi durumlarda artar?

Yatırımcıyı heyecanlandıran şeyler aslında çok nettir:

●Uygun fiyatlı ve hazır sanayi arsası

●Öngörülebilir kurallar, sürprizsiz mevzuat

●Ucuz ve kesintisiz enerji

●Lojistik kolaylık

●Nitelikli işgücü

●Bürokrasiyle kavga etmeden iş yapabilme imkânı

●Yerel/OSB  yöneticilerin yatırımcıyı “yük” değil “değerli” görmesi

Bunlar varsa yatırımcı gelir.
Bunlar güçlüyse yatırımcı büyür.
Bunlar süreklilik arz ediyorsa yatırımcı kalıcı olur.

Yatırım iştahı hangi durumlarda azalır?

Aynı listenin tersi geçerlidir:

■Sanayi parselleri pahalıysa

■Altyapı hazır değilse

■Mevzuat yoruma açıksa

■Bir kapıdan girip üç kapıdan geri dönülüyorsa

■“Bugün git, yarın gel ” denilen kurallar, adamına göre değişebilen uygulamalar  hâkimse

■Yerel aktörler yatırımcıyı desteklemek yerine seyirci kalıyorsa

■İşte o zaman yatırımcı frene basar.
Daha da kötüsü, başka şehirlere yönelir..!

Peki Adana’nın yatırım iştahı neden azaldı?

Asıl can alıcı soru bu.

Adana; arazi, iklim, lojistik, işgücü ve sanayi kültürü açısından Türkiye’nin en avantajlı şehirlerinden biri olmasına rağmen, uzun süredir bu avantajlarını yatırıma dönüştüremiyor.

Bunun birkaç temel nedeni var:

▪︎Yatırımcının önünü açan net bir sanayi vizyonunun zayıflaması

▪︎OSB’lerde arsa üretiminde yetersizlik

▪︎Mevcut parsellerin maliyetinin yatırımcıyı zorlaması

▪︎Yeni yatırım alanları üretmek yerine mevcut alanların “idare edilmesi”

▪︎Şehrin üretim yerine giderek daha fazla tüketim ve rant eksenine kayması

Kısaca söyleyelim:
"Adana yatırımcıyı çağıran değil, bekleten bir şehir görüntüsüne büründü."

Adana OSB özelinde yatırım iştahı neden düşük?

OSB’lerin varlık nedeni çok nettir:
Sanayiciye ucuz, altyapısı hazır, hızlı üretime geçebileceği parseller sunmak.

Bugün gelinen noktada ise:

●Boş ve uygun fiyatlı parsel bulmak çok zor

●Genişleme alanları  yetersiz veya alt yapısı hazır değil. Oysa Adana Buyuksehir Belediyesi 20 yıl öncesinden 20 milyon arsayı OSB genişleme/rezervi alanı olarak nazım imar planına koymuş ve Adana'nın önünü açmıştı.

●Yeni yatırımcı için giriş maliyeti yükselmiş durumda

●Küçük ve orta ölçekli sanayici OSB dışında arsa aramaya itiliyor

Bu tablo yatırım iştahını doğal olarak törpülüyor.

Bunun Adana’ya faturası nedir?
Yatırım iştahı düştüğünde sonuçlar gecikmez:

-Üretim artmaz, yerinde sayar

-yatırımcı başka şehirlere gider

-İhracat potansiyeli kullanılamaz

-Yeni istihdam oluşmaz

-Gençler iş için başka şehirlere gider

-Şehir, sahip olduğu potansiyelin altında yaşamaya mahkûm olur

En tehlikelisi de şudur:
Bir şehir, üretimden kopmaya başlarsa geleceğini de yavaş yavaş kaybeder.

İşte en stratejik soru: Yatırım iştahı nasıl yeniden artar?

Çözüm zor değil ama kararlılık ister:

■OSB’lerin asli görevine dönmesi gerekir

■Sanayici için ucuz ve bol üretim parselleri hazırlanmalıdır

■Yeni OSB alanları gecikmeden planlanmalıdır

■Tarıma dayalı, ihtisas ve yüksek katma değerli OSB’ler teşvik edilmelidir

■Yerel aktörler yatırımcının yanında durmalıdır

■“Yapılamaz” yerine “nasıl yapılır” sorusu sorulmalıdır

■Yatırıma teşvik politikalarının uygulanması için tüm kurumlar güçlü lobiler oluşturmalı

Çünkü yatırım iştahı nutukla değil, ortak çabalarla artar.
Güvenle, istikrarla ve samimiyetle beslenir.

Son olarak;
Şu soruyu sormadan bitirmeyelim:

Yatırım ortamını hazırlamak, sanayiciye ucuz ve hazır üretim parselleri sunmak OSB’lerin en temel görevi değil midir?

Eğer bu görev aksıyorsa, yatırım iştahının düşmesine şaşırmamak gerekir.

Adana’nın potansiyeli hâlâ yerinde duruyor.
Mesele, onu uyandıracak iradenin olup olmadığıdır.