1. YAZARLAR

  2. Hacı Hüseyin Kılınç

  3. Sınıf Siyasetinin Yokluğu
Hacı Hüseyin Kılınç

Hacı Hüseyin Kılınç

Avukat

Sınıf Siyasetinin Yokluğu

A+A-

Kapitalizm koşulları altında ücretli emeğin niceliği tarihte hiç görülmemiş boyutlara ulaşırken buna eşlik eden acı gerçek ise bu artışa bir 'sınıf siyaseti'nin eşlik edemiyor oluşudur. Yani toplumda emekgücü dışında hiçbir üretim aracına sahip olmayanların oranı daha önce hiç görülmemiş oranlara ulaşırken maalesef sınıf siyasetinin esamesi okunmuyor. Yerel kalan ve bir türlü genelleşemeyen bir sınıf siyasetinden söz ediyoruz. Toplumsal yaşam sınıf tarafından yapılandırılırken sınıf siyasetinin yokluğu en dikkat çekici husus. Sınıf siyasetinden kastımız birkez daha hatırlatalım ki çalışanlara, en geniş anlamıyla işçi sınıfına ve hergün emekgücünü satmak zorunda kalanlara has bir siyaset. Yoksa bir sınıf siyasetiyle elbette karşı karşıyayız. Bu hakim sınıflara dayalı bir siyaset.

Hakim sınıflara dayalı bir siyaset de maddi çıkarlara seslenir. Ancak bunu sınıfsal bağlamında kopararak ve uzaklaştırarak yapar. Siyaset yalnızca kimliklere seslenerek ve post materyalist değerlere tutunarak yapılamaz. Siyaset sınıfsal çıkarları adeta paranteze alarak yalnızca maddi çıkarlara seslenir. Burada seslenilen bir sınıfın üyesi olmayan, ama emekgücünü serbestçe piyasaya sunan tekil kişidir. Partiler oyunu ve desteğini almak için bu tekil bireyin maddi çıkarlarına seslenir ve bu çıkarları en iyi kendisinin karşılayacağı yarışına girer.

Dolayısıyla kapitalizm altında yaşayan ve maddi çıkarlarını azamileştirmek isteyen biri için önünde iki seçenek vardır; ya bireyci ve sınıf işbirlikçi tavır ya da sınıf temelli bir kolektif eylem. Sınıf olarak yapılandırılmış toplumsal yaşamın siyasal düzeye etki edebilmesi için bir dizi dolayıma ihtiyaç vardır. Bu nesnel varoluşun öznel bir varoluş haline gelmesi demektir. Yapı ile özne arasındaki temel sorunsal da diyebiliriz.

Nesnel düzeyde işçiler ikinci yolu yani bir sınıfın üyeleri olarak kolektif eylemi değil emekgücü denilen metanın sahipleri olarak ilk yolu tercih ederler. Bu yol bireysel maddi çıkarların azamileştirilmesidir. Bu yolda işçiler ne bir sınıf olarak davranırlar ne de kendilerini bir sınıfın üyesi gibi görürler. Çıkarlarının peşinde giden tekil bireylerdir. En fazla toplu pazarlık sürecinde çıkarlarını azamileştirmek için yanyana gelebilirler. Bu ise bir sınıf siyaseti değil kolektif pazarlık sürecidir. Sınıf siyaseti emekgücünü sermayeye satarak yaşayanların toplumsal artık üzerinde söz sahibi olması demektir. Çünkü toplumsal artığın kaynağında emekgücünün sömürüsü vardır. Ve sınıf siyaseti demek bu artık üzerinde söz sahibi olmak demektir.

İşçi ancak sınıf mücadelesinin dolayımı ile tekillikten kurtulur ve kolektif bir bütünün parçası olur. Tek tek yalıtılmış bireyler sınıf mücadelesi ile birlikte bir kolektif aidiyet kazanır. Kapitalizmin genişleme dönemleri buna büyüme de diyebiliriz reformist, sosyal demokrat siyasetlere zemin sunabiliyordu. Bu türden reformist politikalar varlıklarını ekonomik büyümeye borçluydular. Bu iktidarlar ve partilerde sınıf siyaseti izlemeksizin çalışanların maddi çıkarlarına seslenerek partisel yarışta avantajlar elde edebiliyordu.

Ya ciddi ekonomi politikçilerin iddia ettiği gibi kapitalizm kalıcı bir durgunluğa sürüklenerek büyüme dinamiklerini tümüyle yitirmiş ve kaybetmiş ise? Bu artık Keynesci refah devletinin tümüyle imkansız hale gelmesi ve sosyal demokrat reformist politikalarında sonu demektir. Sermaye birikiminin kalıcı bir durgunlukla malul olması demek reformist politikalar için artık sermayenin desteğinin olmayacağı anlamına gelir. Bu durumda devlet sınıf mücadelelerinin odağı haline gelir. Çünkü devletin bir görevi sermaye birikiminin önündeki engelleri kaldırmak ise diğeri de alt sınıfları düzen içinde tutabilecek koşulları yaratmaktır. Sermayenin kalıcı durgunluktan çıkmak için devletten beklentileri artarken aynı şey toplumun çoğunluğunu oluşturan çalışanlar için de geçerli olacaktır.

Brenner hem ABD hem de Avrupa'daki refah devletinin temelinde 'imalatta yüksek karlılık ve yüksek yatırım oranları' olduğunu söylüyor. Üretimde karlılık düşerken ve üretici sermaye finansa doğru içerilmişken yeniden dağıtım mekanizmaları çalışmayacak ve enflasyon kalıcı hale gelecektir. Çünkü yüksek enflasyonun temel nedeni cari açık ve yüksek harcamalardır. MAGACILIK ki Trumpizm dediğimiz şeydir. Sermayeyi yeniden merkez üssüne geri döndürmek ve imalat sanayini yeniden canlandırmaktır. Ancak bunun öyle olmadığı anlaşılmış ve MAGACI taban hayal kırıklığı içinde Trump'tan uzaklaşmıştır. Amerikan ilericiliğinin ise bu tabanı içerebilme yeteneği bu haliyle yoktur. Dolayısıyla Amerikan Temsilciler Meclisi ve Senato seçimleri bir son değil daha büyük bir kavganın başlangıcıdır. İlerici siyasetler için sınıf siyasetine dönmekten başka bir alternatif görünmüyor.

Önceki ve Sonraki Yazılar